SAĞLIKTA HİZMET DEĞİŞMİYOR, FATURALAR YÜKSELİYOR

Sosy= al güvenlik sisteminin en temel konularından birisi olan ve temel bir insan hakkı olarak da Anayasamızda yer alan “sağlı= ;k hakkı”nı düzenleyen mevzuata ve uygulamalara bakıldığında, insan sağlığı devletin temel görevleri arasında sayılmıştır. Bununla birlikte, kamu ve özel kesim sağlık kuruluşlarından hizmetin satın alınması ilkesinin benimsendiği ve sağlık harcamalarının arttığı bir süreç yaşanmaktadır.

Sosy= al Sigortalar Kurumu'nun geçmişteki 50 yıllık uygulamasında, sağlık harcamaları disiplinli bir ş= ekilde yönetilmiştir. SSK raporlarına bakıldığı= nda, sağlık gelirleri her dönem artı vermiştir.

Bura= lardan derslerin çıkarılması gerekir. SSK; devlete yük olmadan kendi prim gelirleriyle hastanelerini kurmuş, sigortalılarına ve emeklilerine sağlık hizmeti sunmu= 51;tur. Geçmişte, SSK hastanelerinin büyümesine de engel olunmuştur. Bugünkü tabloyu gördükten sonra, geçmişte SSK hastanelerinin acımasız bir şekilde yıpratıldığını daha iyi anlıyoruz. =

Bug&= uuml;n kamu ve özel sağlık kuruluşlarından hizmet sat= 5;n alınmaktadır. Hastaneler ticari bir yaklaşımla ön planda tutulduğundan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu, Sağlık Uygulama Tebli= 7;i hükümleri temel ilke olarak hizmet satın alınmasını öngördüğünden, 2009 yılında sağlık harcamaları 28 milyar liraya varacağı tahmin edilmektedir.&nb= sp; Harcamaların artmasında, yeni sistemin= ve uygulamanın belirleyici olduğu bir gerçek. Reform olarak açıklanan yeni yapılanmanın maliyetleri artırdığı, sağlıkta devletin sorumluluğu= nun ve hizmet sunumunun azaltıldığı bir süreçten geçmekteyiz. Bu dönemde, denetimlerin yapılmasını= ;n zorlaştığı ve özel hastanelerden gelen faturaların kamu kuruluşlarına göre yüksek gönderilmesi, sistemin yeniden sorgulanmasını da gündeme getirmiştir. Son yıllarda, hizmet değişmezken, harcamal= ar artmaktadır.

SSK'= nın geçmişte yaptığı gibi, sağlık kuruluşlarının yönetiminden direk sorumlu olması gereken Sosyal Güvenlik Kurumu, hizmeti üreten ve sunan yeni bir strateji belirlemelidir. Özel hastanelerin getirmiş olduğu yükün, genelleme yapmamakla birlikte faturaların büyüklüğünden kaynaklandığı anlaşılmıştır. Bu konuda yapılan denetimlerde, teşhis ve tedavilerin ölçüsüz kullanıldığı, ticari bir anlayışın ö= ;n planda tutulduğu görülmüştür.

Di&#= 287;er taraftan, sağlık hizmetlerinin yönetiminde yetkili kurulu= 51;un çokluğu, sistemi de tartışılır durumla getirmiştir. Örneğin katkı paylarıyla ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu yetkili olması gerekirken, aynı yetki= yi Maliye Bakanlığı'nın da kullanması ve genelgeler yayımlaması belirsizlikleri de beraberinde getirmiştir. Ayak= ta yapılan tedavilerde alınan katkı paylarıyla ilgili olar= ak Danıştay'a davalar açılmış ve özel hastanelerden alınan 10 TL'nin alınmaması yönünde karar verilmiştir. Bunun üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu Yönetim Kurulu, yeni bir değerlendirme yapmış ve katk&#= 305; paylarını hastane ayrımı yapmaksızın 2 TL ola= rak uygulanmasını kararlaştırmıştır. Maliye Bakanlığı ise, bir başka genelge yayınlayarak kend= isini yetkili değerlendirmiş ve katkı paylarının Eyl&uum= l;l 2009 itibariyle devlet hastanelerinde 3 TL, eğitim ve araştı= rma devlet hastanelerinde 4 TL, üniversite hastanelerinde 6 TL, özel hastanelerde 10 TL olarak uygulanması kararlaştırılmıştır. Bu bir yetki dağınıklığını getirmiştir. 5502 sayılı Sosyal Güvenlik Kurumu Kanunu ile 5510 sayıl= 5; Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun ilgili maddeleri bu konuda tek yetkili Kurumun, Sosyal Güvenlik Kurumu'nun olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Maliye Bakanlığı görüş bildirebilir. Bu görüşleri değerlendirecek tek yer Sosyal Güvenlik Kurumudur. =

Sa&#= 287;lık hizmetlerinde artan harcamaları azaltmak adına katkı paylarının yüksek belirlenmesi doğru bir tercih değildir. Katkı payları emekli, dul ve yetimlerini mağdur etmektedir. Aldığı gelir ve aylıkla geçinemeyen emekli, dul = ve yetimlerinin katkı paylarından muaf tutulması, belli yaş= ;a gelmiş ve daha çok sağlık yönünden korunması gereken emeklilerimiz için önemli bir destek olacaktır. Bu konuda herkesi katkı vermeye çağırıyorum.

2010= -2012 dönemi için Orta Vadeli Ekonomik Program açıklandı.

Prog= ramın hedefleri incelediğinde şunlar görülüyor; sağlıkta katkı payları yükseltiyor, devletin kamu işletmelerinden çekilmesi yanında enerji dağıtımı ve şekerin özelleştirilmesi, es= nek çalışma biçimlerinin yaygınlaştırılması öncelikler olarak değerlendiriliyor. =

&Cce= dil;alışanların ve emeklilerin sorunlarının çözümüne ilişkin hiç bir hedef olmadığı gibi, dolaylı vergilerin artışı, eş değer ilaç uygulamasının yaygınlaşması, özel hastanelerin yüzde 30 ile sınırlandırılan katkı payının yüzde 70'e yükseltilmesini, toplumu yoksullaştıracak ve özellikle de sağlık hakkını riske edecek tasarruflar olarak değerlendiriyoruz. Sağlıkta yönetim dağınıklığı ve denetimsizlik, maliyetlerin yükselmesi emekli ve çalış= ;anlara fatura edilmektedir.

Esne= klik, sigortalı sistemi de sarsmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu, kısmi süreli, belirli süreli, çağrı üzerine çalıştırma vb. hükümler, istihdamı artıracağı iddiaları uygulamada karşılık bulmamıştır. Bu tür düzenlemeler, yalnızca işverenler için eksik gün çalıştırma için bir yasal fırsat olmu#= 1; ve çalışanlar ile birlikte Kurumları da prim ve vergi kaybına uğratmıştır.

Bu bakımdan, toplumsal uzlaşmayla yeni bir çalışma = ve sosyal güvenlik hukukunun oluşturulması, temel insan hakları olan insanca yaşamaya yetecek ücret ve aylık ödenmesi ile ilgili koruyucu maddelere ihtiyaç vardır. Dev= let, Orta Vadeli Ekonomik Program ile “sosyal devlet” ilkesini terk etmektedir.